Groningse ‘bewariers’
Het geschiedenisprogramma Andere Tijden zond gisteravond unieke beelden uit van de laatste oorlogsmaanden in Nederland. De beelden, onlangs opgedoken in Canadese archieven, geven een boeiende kijk op de bevrijding van Nederland uit het oogpunt van het Canandese leger.
De bevrijding van Groningen, die gepaard ging met hevige straatgevechten, krijgt in de film veel aandacht. Te zien zijn onder meer de strijd op de Hereweg, een brandende Grote Markt en de vreugde van de bevrijde Stadjers.
Aan het einde zien wij het opvallende filmpje Holland Treasure Hunt met in de hoofdrol de Groningse familie Van Brakel. In hun achtertuin is een soldaat druk in de weer met een mijndetector. De Canadese commentaarstem vertelt. De Van Brakels hebben in de oorlog met gevaar voor eigen leven een potje bewaard met daarin de juwelen van een Joodse familie. Ze hadden de kostbaarheden ter waarde van 25.000 dollar verstopt in de achtertuin, maar de exacte plek waren ze vergeten.
Gelukkig worden de juwelen voor het oog van de camera met behulp van de detector getraceerd en opgegraven. Terwijl de glimmende armbanden en colliers worden getoond laat de commentaarstem weten dat de blijde familie het geld zal gebruiken voor het opknappen van het huis. Over het lot van de Joodse familie die de juwelen in bewaring had gegeven horen we niets. Blijkbaar is het duidelijk dat ze niet terugkeren en hun sieraden dus ook nooit meer hoeven te dragen.
De film Van D-Day tot de Dam is hier te bekijken.
MB.
4 May 2007 at 12:30
Bedankt, ik had hem gemist. De commentaarstem hoeft niet noodzakelijkerwijs de opvatting van de familie van B. te weerspiegelen.
4 May 2007 at 15:17
Daar heb je helemaal gelijk in. De Van Berkels hebben de juwelen, in tegenstelling tot de uitleg bij de beelden, misschien wel teruggegeven. Laat ik zo zeggen dat het commentaar bij de film over het ‘schatgraven’ mij doet denken aan de vaak dubieuze wijze waarop niet-Joden omgingen met Joodse bezittingen die bij hun in bewaring waren gegeven.
9 May 2007 at 19:52
De werkelijkheid is anders. Zie de reactie van mijn vader en van de heer Mulder in het gastenboek van anderetijden.nl
9 May 2007 at 22:54
Bedankt voor uw reactie. Interessant, maar voor de betrokkenen ongetwijfeld pijnlijk, om te zien welke lading een verhaal kan krijgen dat verkeerd verteld wordt.
Voor de duidelijkheid hieronder (een deel) van de reactie van uw vader en de heer Mulder in het gastenboek van Andere Tijden:
Het commentaar bij het fragment over het zoeken naar begraven juwelen in de uitzending van ‘Andere Tijden’ op 3/5 was verre van juist. De reacties in dit gastenboek tonen aan waartoe dat kan leiden als zoiets niet op feiten is gebaseerd. Volkomen ten onrechte worden hier ernstige beschuldigingen geuit. De werkelijkheid is dat de bezetter op het spoor was gekomen van de juwelen van mijn joodse moeder en dat zij daarom aan de buren had gevraagd die voor haar te begraven. Na de bevrijding bleek de boom die de plek moest markeren te zijn omgehakt. Mijn ouders kwamen toen op het idee om te trachten de juwelen met een mijndetector van de Canadezen op te sporen, wat op het bewuste fragment is te zien. Van in bewaring geven of diefstal was dus geen sprake. Ook de waarde van de juwelen en het verdere verloop berusten niet op waarheid.
(G. van Brakel)
Met verbazing zag ik vrijdagavond aan het eind van de Andere Tijden-uitzending Van D-Day tot de Dam een versie van het mij bekende verhaal van de Canadezen die dankzij een mijndetector een potje waarin juwelen terugvonden. Mijn vader heeft de juwelen in 1942 op verzoek van de familie Van Brakel begraven; in 1945 heeft hij het, samen met de familie Van Brakel en met hulp van de Canadese bevrijders, weer opgegraven. Tot op de dag van vandaag heb ik goed contact met de zoon van Van
Brakel.
(Ger Mulder)
13 May 2007 at 18:59
Het spijt me om hier te reageren. Mijn reactie heeft niks te maken met het bovenstaande. Martijn, we hebben gisteravond Erwin uitgezwaaid in Almaty. Ik denk dat ie het wel naar zijn zin heeft gehad! Groeten, Rob